Τροπος Ζωης...

Μια μεγάλη πρόκληση για τους ιατρούς της πρωτοβάθμιας περίθαλψης και τους διαβητολόγους είναι τα άτομα που παρουσιάζουν μη ινσουλινοεξαρτώμενο σακχαρώδη διαβήτη - ΜΙΕΣΔ, (ο τύπος διαβήτη που τουλάχιστο αρχικά δεν χρειάζεται ινσουλίνη αλλά δίαιτα ή δισκία), υπέρταση, κεντρική παχυσαρκία (στην οποία το λίπος συσσωρεύεται στον κορμό - κυρίως στην κοιλιά), μαζί με διαταραχές των λιπιδίων. Τα άτομα αυτά βρίσκονται σε μεγάλο κίνδυνο να παρουσιάσουν στεφανιαία νόσο, αγγειοεγκεφαλικά επεισόδια και διαφόρου σοβαρότητας προβλήματα από τα περιφερικά αγγεία των κάτω άκρων, διότι ενώ καθεμιά από τις παραπάνω παραμέτρους αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου, όταν συσσωρευτούν στο ίδιο άτομο περισσότεροι του ενός από αυτούς, ο κίνδυνος δεν διπλασιάζεται απλώς αλλά πολλαπλασιάζεται.

Το Μεταβολικό Σύνδρομο - μια ομάδα παραγόντων κινδύνου
για το καρδιαγγειακό σύστημα

Αρκετά συχνά, ένα άτομο παρουσιάζει δύο η περισσότερους από τους προαναφερθέντες παράγοντες κινδύνου. Η συγκέντρωση αυτών, σε διάφορους συνδυασμούς, ήταν γνωστό αρχικά ως Σύνδρομο Χ (διότι ελάχιστα γνωρίζαμε για τον παράγοντα 'Χ' που συνδέει τους επί μέρους παράγοντες κινδύνου μεταξύ τους), ή ως Σύνδρομο Αντοχής στην Ινσουλίνη (διότι διαπιστώθηκε ότι η ινσουλίνη δύσκολα επιτελούσε τις διάφορες λειτουργίες της). Σήμερα η συσσώρευση αυτών των παραμέτρων είναι γνωστή ως Μεταβολικό Σύνδρομο αφού γνωρίζουμε ότι οι αιτίες και οι συνέπειές του είναι άρρηκτα συνδεμένες με τον μεταβολισμό του οργανισμού. Τα επί μέρους στοιχεία του Μεταβολικού Συνδρόμου φαίνονται στον πίνακα.

Στοιχεία του μεταβολικού συνδρόμου
Δυσανεξία στη γλυκόζη * Μείωση HDL-χολιστερίνης
Υπερινσουλιναιμία ** Υπέρταση
Ινσουλινοαντιχή *** Κεντρική παχυσαρκία
Αύξηση των VLDL-Τριγλυκεριδίων*** Μικρολευκωματινουρία****

*Διαταραχή στον χειρισμό της γλυκόζης όχι μόνο στα άτομα με εμφανή διαβήτη
** Δυσανάλογα ψηλά επίπεδα ινσουλίνης σε σχέση με την γλυκόζη του αίματος
***Τριγλυκερίδια ιδιαίτερα επιβλαβή για τα αγγεία
****Ανίχνευση πολύ μικρών ποσοτήτων λευκώματος στα ούρα

Παρότι οι παράγοντες κινδύνου περιγράφηκαν αρχικά πριν είκοσι χρόνια, μόλις το 1988 ο Reaven, ένας Αμερικανός ιατρός και ερευνητής, επανεκτίμησε αυτήν την ομάδα κινδύνου την οποία ονόμασε Σύνδρομο Χ. Στη συνέχεια διαπιστώθηκε ότι και η κεντρικού τύπου παχυσαρκία αποτελούσε παράγοντα κινδύνου και μέρος αυτής της ομάδος. Σήμερα προτιμάται ο όρος "Μεταβολικό Σύνδρομο".

Η υπερινσουλιναιμία και/ή η ινσουλινοαντοχή και το μεταβολικό σύνδρομο

Από μεγάλο αριθμό επιδημιολογικών μελετών, διαπιστώθηκε ότι η υπερινσουλιναιμία αποτελεί προγνωστικό δείκτη για την εμφάνιση ΜΙΕΣΔ αλλά επίσης ότι σχετίζεται με τη στεφανιαία νόσο (ΣΝ) στα άτομα με ΜΙΕΣΔ. Υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι η υπερινσουλιναιμία και/ή η ινσουλινοαντοχή αποτελούν τον συνδετικό κρίκο, τον παράγοντα 'Χ', του μεταβολικού συνδρόμου. Αυτό σημαίνει ότι οποιαδήποτε θεραπευτική στρατηγική η οποία ελαττώνει την υπερινσουλιναιμία και/ή την ινσουλινοαντοχή πιθανόν να είναι ευεργετική για το σύνολο των παραγόντων κινδύνου και τις επιπλοκές που προκαλεί.

Η πιθανότερη εξήγηση της αυξημένης συχνότητας ΣΝ στον ΜΙΕΣΔ, από την οποία κυρίως κινδυνεύει η ζωή αυτών των ατόμων, είναι ότι στην εμφάνισή της συμβάλλουν και οι άλλοι παράγοντες του μεταβολικού συνδρόμου. Κάθε συστατικό του μεταβολικού συνδρόμου αποτελεί παράγοντα κινδύνου για την εμφάνιση ΣΝ. Η συνύπαρξη και των άλλων συστατικών της ομάδας γίνεται 'ωρολογιακή βόμβα' αφού πολλαπλασιάζει τον κίνδυνο εμφάνισης αγγειακών συμβαμάτων.

Αυτό σημαίνει ότι η αντιμετώπιση του ΜΙΕΣΔ δεν πρέπει να εστιάζεται στη λήψη μέτρων με αποκλειστικό σκοπό την ομαλοποίηση της γλυκόζης του αίματος, αλλά σε στρατηγικές για τη μείωση και των άλλων παραμέτρων κινδύνου για ΣΝ.

Είναι αποδεδειγμένο ότι τα άλλα χαρακτηριστικά του μεταβολικού συνδρόμου μπορούν να προϋπάρχουν περισσότερα από 10 χρόνια πριν από τη διάγνωση του ΜΙΕΣΔ. Αυτό είναι πολύ σημαντικό στοιχείο για την κατανόηση της συσχέτισης μεταξύ ΜΙΕΣΔ και του αυξημένου κινδύνου όχι μόνο της εμφάνισης ΣΝ αλλά κυρίως της βαρύτερης πορείας της ΣΝ στα άτομα με ΜΙΕΣΔ. Με άλλα λόγια ο κίνδυνος και η εξέλιξη της ΣΝ ξεκινά πολλά χρόνια πριν από την εμφάνιση του σακχαρώδη διαβήτη.

Έτσι, θα πρέπει η πρόληψη της ΣΝ να αρχίζει από το γιατρό της πρωτοβάθμιας περίθαλψης πριν από την εμφάνιση του ΜΙΕΣΔ. Αυτό μπορεί να ηχεί παράδοξο, αλλά η άμεση και επιθετική αντιμετώπιση των εμφανών στοιχείων του μεταβολικού συνδρόμου (π.χ. της κοιλιακής παχυσαρκίας, της υπέρτασης, και της υπερχοληστεριναιμίας) μπορεί να έχει σημαντική επίδραση τόσο στην πρόληψη του ΜΙΕΣΔ όσο και στην καλύτερη έκβαση της ΣΝ.

Η κοιλιακή παχυσαρκία φαίνεται ότι αποτελεί σημαντικό δείκτη του κινδύνου εμφάνισης ΣΝ. Έτσι η περίμετρος της μέσης στο ύψος του ομφαλού σχετίζεται με τον κίνδυνο ΣΝ αλλά και αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια. Μετρήσεις μεγαλύτερες από 95 cm για τις γυναίκες και 100 cm για τους άνδρες συνδέονται με εξαιρετικά αυξημένο κίνδυνο.

Η παρακολούθηση και η διάγνωση του μεταβολικού συνδρόμου

Ο ιατρός της πρωτοβάθμιας περίθαλψης μπορεί όχι μόνον να αναγνωρίσει τους ασθενείς με το μεταβολικό σύνδρομο αλλά και τα άτομα με επιρρέπεια στο να το εμφανίσουν μελλοντικά. Οι υποψήφιοι εμφανίζουν ένα ή περισσότερα από τα εξής: κοιλιακή παχυσαρκία, υπέρταση, διαταραχές των λιπιδίων του αίματος π.χ. αυξημένη χοληστερόλη, ιδίως LDL χοληστερόλη, χαμηλή HDL χοληστερόλη, και εμφανή ή όχι ΜΙΕΣΔ.

Ένα άτομο που παρουσιάζει ένα ή περισσότερα από τα παραπάνω είναι φρόνιμο να ελεγχθεί και για τα υπόλοιπα στοιχεία του μεταβολικού συνδρόμου. Ο έλεγχος περιλαμβάνει τα εξής:

* Μέτρηση σωματικού βάρους και περίμετρο μέσης
* Μέτρηση της αρτηριακής πίεσης
* Προσδιορισμός της γλυκόζης του αίματος
* Προσδιορισμός των λιπιδίων του ορού
* Προσδιορισμός της μικρολευκωματινουρίας

Η αντιμετώπιση του μεταβολικού συνδρόμου

Η αναγνώριση των παραγόντων κινδύνου του μεταβολικού συνδρόμου, έχει ιδιαίτερη σημασία αφού υπάρχουν στρατηγικές που τροποποιούν ευνοϊκά την εξέλιξή τους. Όπως ειπώθηκε ήδη συνδετικός κρίκος των παραγόντων του μεταβολικού συνδρόμου αποτελεί η υπερινσουλιναιμία και/ή η αντίσταση στην ινσουλίνη.

Η ελάττωση του βάρους και η άσκηση μειώνουν την υπερινσουλιναιμία και την αντίσταση στην ινσουλίνη αλλά και τους άλλους παράγοντες κινδύνου για ΣΝ.

Στο μεταβολικό σύνδρομο ορισμένα φάρμακα π.χ. αντιυπερτασικά (β-αναστολείς, διουρητικά), ή τα αντιδιαβητικά δισκία (σουλφονυλουρίες), μπορούν να επιδεινώσουν ή και να επισπεύσουν την εμφάνιση άλλων παραγόντων κινδύνου για στεφανιαία νόσο. Θα πρέπει λοιπόν στα άτομα με μεταβολικό σύνδρομο αυτές οι ουσίες να χρησιμοποιούνται με προσοχή.

Στόχος μας θα πρέπει να είναι η εξάλειψη ή η βελτίωση κάθε παράγοντα κινδύνου χρησιμοποιώντας τα παρακάτω θεραπευτικά μέτρα:

* Κατάλληλη δίαιτα, σωματική άσκηση, απώλεια σωματικού βάρους.
* Υπογλυκαιμικά δισκία για τον έλεγχο του σακχαρώδη διαβήτη, όποτε αυτό είναι αναγκαίο.
* Μείωση της υπερινσουλιναιμίας και/ή της ινσουλινοαντίστασης με άσκηση και ενδεχομένως στο μέλλον με φάρμακα.
* Ρύθμιση της υπέρτασης.
* Χορήγηση υπολιπιδαιμικών φαρμάκων όταν ενδείκνυται.
* Αποφυγή φαρμάκων που προκαλούν υπεργλυκαιμία, υπερινσουλιναιμία και/ή ινσουλινοαντίσταση (π.χ. γλυκοκορτικοειδή και ορισμένα διουρητικά).

Δεν υπάρχουν όμως άκαμπτοι κανόνες. Η θεραπευτική αντιμετώπιση πρέπει να εξατομικεύεται. Σε μερικά άτομα ή σωματική άσκηση ή η απώλεια βάρους θα μπορούσαν να εξαλείψουν τους περισσότερους παράγοντες του μεταβολικού συνδρόμου. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το κάπνισμα, το οποίο αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου για ΣΝ, ιδιαίτερα στο διαβήτη. Διακοπή του καπνίσματος μειώνει σημαντικά την πιθανότητα βλάβης όχι μόνο των στεφανιαίων αλλά και των αγγείων των κάτω άκρων.

Εφόσον δεν αποδώσει αυτή η τακτική, υπάρχουν φαρμακευτικοί παράγοντες που μειώνουν τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα και αναφέρεται ότι μειώνουν και την ινσουλινοαντοχή π. χ. η μετφορμίνη, η ακαρβόζη, και ορισμένα νέα φάρμακα όπως η γλιμεπιρίδη αλλά και μια νέα κατηγορία, οι θειαζολιδενδιόνες που θα κυκλοφορήσουν προσεχώς.

Ταυτόχρονα θα πρέπει να αντιμετωπισθούν η υπέρταση και η μικρολευκωματινουρία που ανταποκρίνονται στα περισσότερα αντιυπερτασικά. Τα αντιυπερτασικά της κατηγορίας των αναστολέων της αγγειοτασίνης αναφέρεται ότι έχουν ιδιαίτερο ευνοϊκό ρόλο εδώ. Τέλος μείωση του κινδύνου επιτυγχάνεται με τη μείωση των επιπέδων των λιπιδίων χρησιμοποιώντας συντηρητικά μέσα αρχικά και φαρμακευτική αγωγή όπου χρειάζεται ανάλογα με το ποια λιπίδια είναι αυξημένα (χοληστερίνη ή τριγλυκερίδια ή και τα δύο).

Συμπέρασμα

Το μεταβολικό σύνδρομο αποτελείται από ορισμένους παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση επιπλοκών από ζωτικά όργανα όπως τα στεφανιαία αγγεία, τα αγγεία του εγκεφάλου αλλά και των κάτω άκρων. Κάθε στοιχείο του μεταβολικού συνδρόμου αποτελεί ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου, συνήθως όμως αυτοί συσσωρεύονται στο ίδιο άτομο με αποτέλεσμα να αυξάνεται κατά πολύ ο κίνδυνος επιπλοκών. Απλά μέτρα, όπως η απώλεια βάρους, η άσκηση, η διακοπή του καπνίσματος και όπου χρειάζεται η κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή απομακρύνουν σε σημαντικό βαθμό των κίνδυνο επιπλοκών."

Καλημέρα Καλημέρα! Λέω επιτέλους όχι γιατί έχασα πολλά κιλά αλλά γιατί ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ αδιαθέτησα σήμερα το πρωί μετά από 15 μέρες πρήξιμο και ορμονικών διαταραχών! Αχ αυτές οι πολυκυστικές με ταλαιπωρούν αφάνταστα αν και όσο χάνω κιλά τόσο στρώνει και ο κύκλος μου. 

Σήμερα είναι και η μέρα ζυγίσματος. Μην περιμένετε συνταρακτικά αποτελέσματα, η καλή μου φίλη έδειχνε μόνο 500 γρ κάτω, δηλαδή είμαι στα 78 κιλά αλλά αυτό οφείλετε στο ότι είμαι πολύ πολύ πρησμένη από την περίοδο. Την διατροφή μου την έκανα κανονικά και συνεχίζω ακάθεκτη. Περιμένω από Δευτέρα να φανούν τα πραγματικά αποτελέσματα. 

Να σας δώσω και την χτεσινή και σημερινή διατροφή μου....

Πρωινό - Δεκατιανό: 1 ποτήρι γάλα 1,5 λιπαρά με μισό τοστ γαλοπούλα - κασέρι με λίγα λιπαρά στις 8 π.μ. και στις 11 π.μ. το υπόλοιπο τοστ με μισό ποτήρι χυμό ανάμικτο χωρίς ζάχαρη. 1 φραπέ με 1 κουταλιά ζάχαρη. 

Μεσημεριανό: 3 μικρά γεμιστά ορφανά (ξέρω έπρεπε να φάω 2 αλλά είναι η αδυναμία μου και η λαιμαργία μου μεγάλη λόγο περιόδου που περίμενα), 1 φέτα ψωμί ολικής αλέσεως, Ντοματοσαλάτα με ένα σπιρτόκουτο φέτα. 

Απογευματινό: 1 φραπέ με 1 κουταλιά ζάχαρη και 3 φράουλες

Βραδινό: 1 κεσεδάκι γιαούρτι 0% με 1 κ.σ. κουάκερ και 1 κ.γ. μέλι

Πρωινό: 2 φρυγανιές με 1 φέτα γαλοπούλα βραστή και 1 φέτα κασέρι μίλνερ και 1 κ.γ. becel light

Δεκατιανό: 3 φράουλες και 1 φραπέ με 1 κουτάλακι ζάχαρη

Μεσημεριανό: 1 μικρό πιάτο φασολάκια λαδερά (λίγο λάδι όμως), 1 φέτα ψωμί ολική αλέσεως, ντοματοσαλάτα και ένα κομματάκι μικρό ανθότυρο ανάλατο. 

Απογευματινό: ίσως ένα γιαούρτι ή μια μπάρα δημητριακών ή κανένα φρούτο

Βραδινό: Μαρουλοσαλάτα με τόνο και 1 κ.γ. μαγιονέζα και μπόλικο ξύδι βαλσάμικο και 2 παξιμάδια μέσα

Νερό:  Τα πάω καλύτερα και εδώ επιτέλους, φτάνω σίγουρα το λιγότερο τα 2 λίτρα / ημέρα

Γυμναστική:  όχι πολλά πράγματα αυτή τη βδομάδα, μόνο λίγο περπάτημα γιατί πονάω πολύυυυυυυυ (αχ η κοιλίτσα μου...)

Γεια σας !!! Εύχομαι να είστε όλοι καλά! Το πρόγραμμα καλά κρατεί...με μόνη εξαίρεση την Κυριακή που την έχω σαν free day και έτσι ξέφυγα λίγο. Το πρωί έφαγα μισή τυρόπιτα και μετά το φαγητό μια μπάλα παγωτό σοκολάτας με λίγο σιρόπι φράουλας. Το απόλαυσα όμως και αυτό μετράει, δεν θα σκάσουμε κιόλας!

Λοιπόν...έχουμε και λέμε! 

Πρωινό: 1 ποτήρι γάλα με 1 φρυγανιά με becel light και 1 κουταλάκι μέλι

Δεκατιανό: 1 μπανάνα

Μεσημεριανό: 1 κομμάτι κοτόπουλο ψητό, μισό σουτζουκάκι και ένα μεγάλο μπολ μαρουλοσαλάτα με ελάχιστο λάδι

Βραδινό: 1 γιαούρτι activia με γεύση φράουλα

Πρωινό: 1 Ποτήρι γάλα και ένα φραπέ με ένα κουταλάκι ζάχαρη (έφυγα για δουλειά και δεν έφαγα)

Δεκατιανό: 1 τοστ με γαλοπούλα και κασέρι μίλνερ και ελάχιστο becel  light βούτυρο.

Μεσημεριανό: (κατά τις 6 το απόγευμα) Μια μερίδα κανονική πένες με λίγη σάλτσα κόκκινη και τόνο. (Θα σας πω την συνταγή ...τέλειο έγινε)

Βραδινό: 1 γιαούρτι 0% με ένα κουτάλι μούσλι. 

Πρωινό: Φραπέ με 1 κουταλιά ζάχαρη και μισό κουλούρι Θεσσαλονίκης

 (Δεκατιανό δεν είχα, ξύπνησα αργά)

Μεσημεριανό: Ομελέτα με 2 αυγά, 1 πιπεριά, λίγο φρέσκο κρεμμύδι και ένα κομματάκι σαν σπιρτόκουτο ανθότυρο ανάλατο, ελάχιστο αλάτι και λίγο πιπέρι. (Τα ανακατεύουμε όλα μαζί και το βάζουμε σε αντικολλητικό τηγάνι με 1 κουτάλι σούπας ελαιόλαδο...πολύ νόστιμο και αρκετά υγιεινό)

και ένα μεγάλο μπολ μαρουλοσαλάτα με ελάχιστο λάδι και πολύ λεμόνι.

Απογευματινό: 2 μικρά βερίκοκα

βραδινό: Κρέμα κουάκερ με μισή κούπα γάλα, 3 κουταλιές κουάκερ και ένα κουταλάκι μέλι. Τα βράζουμε για λίγο όλα μαζί και γίνεται μια ωραία κρέμα. (με βοηθάει πολύ με το θέμα τουαλέτα το κουάκερ και το τρώω πάντα βράδυ). 

Αυτάααα! Πως σας φαίνεται;;; ακούω απόψεις...τα πάω καλά από άποψη συνδυασμών και θερμίδες; παρασκευή έχουμε το καθιερωμένο μας ζύγισμα!

Άντε καλό σας βράδυ!